Các bạn trẻ khu vực ASEAN+ 1 tập làm “đại sứ sinh thái”

VH- Từ ngày 14-18.5, tại nhà cộng đồng Cẩm Thanh (TP Hội An, Quảng Nam), 32 bạn trẻ đến từ các nước trong khu vực ASEAN+1 cùng tham gia diễn đàn tập huấn với chủ đề “Young, Wild and Living Green” do Trung tâm Phát triển Sáng kiến Cộng đồng và Môi trường (C&E) tổ chức với sự hỗ trợ từ Sáng kiến Thủ lĩnh Trẻ Đông Nam Á (YSEALI).

Trong thời gian 5 ngày, các bạn trẻ độ tuổi 18 - 25 đến từ các nước Bangladesh, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Lào, Thái Lan và Việt Nam sẽ cùng nhau học tập, chia sẻ kiến thức về ba chủ đề chính: Nông nghiệp bền vững, kiến trúc xanh và du lịch sinh thái. Diễn đàn nhằm tập huấn, trang bị các kiến thức tạo động lực cho các bạn trẻ trong khu vực ASEAN+1 hướng tới lối sống sinh thái trong cuộc sống của chính mình. Từ đó, tạo nên một mạng lưới đại sứ sinh thái lan tỏa thông điệp về một cộng đồng sống thân thiện với thiên nhiên.

Các bạn trẻ đến từ các quốc gia trong khu vực ASEAN+1 đã cùng nhau kết nối, tìm hiểu hiện trạng, các vấn đề môi trường ở khu vực, quốc gia các bạn sinh sống nói riêng và trên quy mô Đông Nam Á nói chung. Sau khi có cái nhìn tổng thể về các vấn đề môi trường, các bạn được tiếp cận với cách tính “Dấu chân sinh thái” và có thêm nhận thức về sự ảnh hưởng trong lối sống của mình đến môi trường, để thay đổi lối sống theo hướng bền vững hơn. Bên cạnh đó, các bạn học viên cũng có thêm kiến thức về hiện trạng tiêu dùng hiện nay trong khu vực Đông Nam Á cũng như ảnh hưởng của việc tiêu dùng quá mức đến môi trường, những phương thức để tiêu dùng bền vững hơn và giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường. Trong ngày đầu tiên, các học viên sẽ triển khai triển lãm mô hình bền vững ở các nước. Chính các bạn thành người đứng lớp giới thiệu, chia sẻ về các mô hình bền vững ở đất nước mình tới các bạn khác.

Các học viên tham quan mô hình làng rau hữu cơ Thanh Đông

Khi đi tham quan thực trạng ở biển Cửa Đại, nơi diễn ra thực trạng sạt lở cửa biển do các hoạt động phát triển ở Hội An, các học viên đã có một góc nhìn thực tế về những tác động, biến đổi môi trường sống. Các sân chơi tái chế được xây dựng từ những vật dụng cũ, bỏ để trở thành không gian vui chơi của trẻ em được các bạn trẻ rất thích thú quan tâm.

Những góc nhìn mới về kiến trúc bền vững là một trong những nội dung chính của chương trình tập huấn để biết được tầm quan trọng của yếu tố bền vững trong ngôi nhà, các biện pháp để có thể làm cho ngôi nhà bền vững hơn từ những việc nhỏ như thay đổi cách sắp xếp nội thất trong nhà đến lựa chọn các vật liệu có cách sản xuất thân thiện môi trường nhưng vẫn đảm bảo sự bền vững cho công trình.

Các học viên trải nghiệm thực tế, tìm hiểu thông tin và cùng tham gia quy trình sản xuất tại mô hình vườn rau hữu cơ Thanh Đông; cơ sở sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ từ tre - nguyên liệu thân thiện với môi trường; cùng chia sẻ với các nông dân, các chủ cơ sở kinh doanh thực phẩm hữu cơ trong việc sản xuất, đưa sản phẩm hữu cơ đến người tiêu dùng để từ đó chia sẻ những ý tưởng hướng tới nông nghiệp bền vững.

Sau khi cùng nhau khám phá, tìm hiểu Hội An qua các khía cạnh liên quan đến du lịch, kiến trúc và nông nghiệp, các bạn sẽ hoàn thành các sản phẩm để đưa ra những tìm hiểu của mình cũng như ý kiến của các bạn thành viên và sẽ cùng trao đổi tại diễn đàn để các chuyên gia có kiến thức, am hiểu cùng đánh giá, góp ý.

Từ những kiến thức thực tế thu thập được, các học viên sẽ được giới thiệu một lý thuyết mới về mô hình thay đổi hành vi để có thể áp dụng hữu ích trong các dự án về sau, từ đó có cách tiếp cận mới trong việc xây dựng các dự án hướng tới sự thay đổi hành vi của người tham gia.

Bạn Trịnh Minh Nguyệt- thành viên của C&E, người cùng tham gia chương trình- chia sẻ: Sau khi cùng nhau trải qua các buổi tập huấn, học hỏi các kiến thức về lối sống sinh thái, các bạn đã tự mình nhìn nhận lại các hành động sống xanh mà bản thân mình chưa thực hiện được và cố gắng thay đổi bản thân trước. Những ngày trải bạn có thể nhìn nhận những rào cản đang ngăn trở bản thân, tiếp thêm động lực để thực hiện các cam kết thay đổi bản thân mạnh mẽ theo hướng sống xanh. Từ đó sẽ có những ý tưởng về dự án sẽ thực hiện với cộng đồng của mình sau khi trở về từ khóa tập huấn này.

Khánh Chi 

Nguồn: Báo Văn Hóa

Thu triệu USD từ sản phẩm organic

Nhiều doanh nghiệp sản xuất sản phẩm organic cho biết, hiện lượng cung không đủ cầu.

Tại hội thảo “Nhận diện sản phẩm nông nghiệp organic Việt Nam” do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn kết hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức tại TP HCM, ông Nguyễn Bá Hùng, Giám đốc Công ty TNHH Organik Đà Lạt cho biết, hiện nay nguồn thực phẩm sạch trong nước còn hạn chế, trong khi đó nhu cầu về sử dụng sản phẩm hữu cơ ngày càng tăng cao.

Cụ thể, tại công ty ông lượng đơn hàng xuất khẩu cung không đủ cầu, có doanh nghiệp đặt 8 container ngò gai hữu cơ mỗi tuần để xuất khẩu vào Nhật Bản nhưng công ty không đủ hàng. Riêng với các sản phẩm rau đạt chuẩn organic như cà rốt baby, củ cải baby… doanh thu có thể đạt từ 500.000 đến một triệu USD một ha.

Gạo organic đang được nhiều thị trường nhập khẩu khó tính ưa chuộng. Ảnh: Hồng Châu.

Cũng cung cấp hàng xuất khẩu với số lượng lớn, Công ty TNHH Hưng Thịnh (Tây Ninh) đã ký kết hợp tác với một đối tác nước ngoài, có văn phòng tại An Giang. Theo đó, nông trại rộng 1.500ha của Hưng Thịnh sẽ được đầu tư nuôi cá và tôm đạt tiêu chuẩn organic để cung cấp cho thị trường Đức.

Chia sẻ với VnExpress, Công ty Viễn Phú (Cà Mau) cũng cho biết, gạo organic của công ty được nhiều thị trường nhập khẩu như Anh, Nga, Singapore, Pháp, Đức ưa chuộng. Đối với thị trường trong nước, mặc dù tỷ lệ tiêu thụ không cao nhưng mặt hàng này cũng đang gia tăng lượng khách hàng mỗi ngày.

Sắp tới, công ty sẽ có thêm 7 doanh nghiệp Nhật Bản đến hợp tác cùng phát triển các sản phẩm gạo, tôm, cá hữu cơ để cung cấp cho thị trường Nhật. Phía Nhật sẽ hỗ trợ cây, con giống chất lượng, quy trình kỹ thuật…

Hiện công ty có tới 11 sản phẩm thuộc nhiều dòng khác nhau, trong đó, gạo mầm đen gaba hữu cơ có giá 100.000 đồng một kg, các sản phẩm còn lại dao động 50.000-70.000 đồng.

“Hiện nay chúng tôi xuất khẩu 70%, 30% còn lại bán cho thị trường trong nước. Nhiều đơn hàng xuất khẩu không đủ cung ứng, đôi khi tôi muốn mở rộng canh tác nhưng vì thấy Nhà nước vẫn chưa có chính sách cụ thể cho canh tác gạo hữu cơ nên chưa thể đẩy mạnh”, ông Khải chia sẻ.

Mặc dù thấy tiềm năng của sản phẩm hữu cơ khá lớn, nhưng hầu hết các doanh nghiệp trồng và kinh doanh sản phẩm hữu cơ vẫn còn nhiều khó khăn khi mà nguồn vốn, quỹ đất cũng như vùng quy hoạch trong nước còn manh mún. Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Quốc Khánh, hiện diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ mới khoảng 23.000ha, chiếm 0,2% diện tích sản xuất nông nghiệp cả nước.

Sắp tới, để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn sẽ cùng Bộ Khoa học và Công nghệ thành lập một tổ công tác chuyên hỗ trợ, phát triển hoạt động sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Tổ công tác này sẽ đến từng doanh nghiệp để tìm hiểu khó khăn và đưa ra hướng giải quyết hợp lý.

Bên cạnh đó, tháng 8 tới, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn sẽ có chuyến công tác qua châu Âu, Nhật Bản… để tìm kiếm đối tác, rồi phân bổ về cho các địa phương có thực hiện nông nghiệp hữu cơ.

Nhìn nhận chung về hướng đi mới này, GS Võ Tòng Xuân cho rằng, đây là xu hướng của thế giới, càng ngày nhu cầu về thực phẩm tốt cho sức khỏe, sạch là mối quan tâm của toàn cầu. Thị trường này còn rộng mở và vô cùng lớn cho các doanh nghiệp Việt nắm bắt cơ hội đầu tư. Tuy nhiên, nếu không kiên trì, có bước đi đúng đắn và tính toán kỹ lưỡng thì doanh nghiệp dễ gặp thất bại.

Nguồn: vnexpress.net

Nông nghiệp hữu cơ đẩy lùi thực phẩm bẩn

Tiêu dùng sản phẩm hữu cơ là xu hướng của thế giới với mức tăng trưởng mỗi năm 10 - 15% và VN cũng không ngoài xu hướng đó. Nhưng để có nền nông nghiệp hữu cơ đòi hỏi phải có chiến lược chính sách quốc gia.

Sản phẩm hữu cơ ở VN ngày càng được nhiều người lựa chọn. Hình chụp tại cửa hàng thực phẩm hữu cơ ORGANICA 130 Nguyễn Đình Chiểu, Quận 3, TP.HCM.ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Tại hội thảo “Nhận diện sản phẩm nông nghiệp organic VN, xu hướng phát triển và xúc tiến liên kết sản xuất tiêu thụ”, do Bộ NN-PTNT phối hợp Bộ KH-CN tổ chức ngày 12.5 ở TP.HCM, các chuyên gia cho biết năm 2012 tổng giá trị của thị trường hữu cơ thế giới đạt 63 tỉ USD, đến năm 2014 tăng lên 72 tỉ USD. Mỹ là nước có thị trường phát triển nhất với tổng giá trị trên 17 tỉ USD, kế đến là Đức với khoảng 8 tỉ USD, các nước châu Âu, Canada, Úc và cả Trung Quốc. Còn tính theo bình quân đầu người thì Thụy Sĩ là nước tiêu thụ mạnh nhất sản phẩm hữu cơ với khoảng 221 EUR/người/năm.

Ở VN, việc sản xuất sản phẩm hữu cơ không chỉ là xu thế, mà là đòi hỏi cấp bách nhằm đẩy lùi thực phẩm bẩn đang có xu hướng gia tăng. Hiện ở VN có nhiều doanh nghiệp tham gia sản xuất sản phẩm hữu cơ, sản phẩm làm ra cũng rất đa dạng từ lương thực, thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm, thức uống... Thế nhưng, nông nghiệp hữu cơ (NNHC) còn rất nhỏ bé với khoảng 0,2% tổng diện tích đất sản xuất, tương đương khoảng 23.400 ha.

Sản xuất đã khó, tiêu thụ càng khó

Tìm đường xuất khẩu sản phẩm hữu cơ Theo ông Lê Thành, Chủ tịch HĐQT Công ty Organic Life, các doanh nghiệp đi tiên phong gặp khó khăn do phải tự xây dựng cả chuỗi cung ứng từ sản xuất đến bán lẻ trong khi nguồn lực hạn chế. Chính vì vậy, doanh nghiệp đã tập hợp lại với nhau để xây dựng “ngôi nhà organic”. “Mục đích là chuyên nghiệp hóa từng khâu trong chuỗi giá trị và tạo ra một lượng hàng hóa lớn, sản phẩm đa dạng. Cuối tháng này chúng tôi sẽ tổ chức một đoàn doanh nghiệp đi tìm hiểu thị trường và xúc tiến thương mại tại châu Âu”, ông Thành nói.

TS Nguyễn Bá Hùng, Tổng giám đốc Công ty TNHH liên doanh Organik Đà Lạt - người tiên phong làm NNHC ở VN khi đầu tư vào lĩnh vực này cách đây 21 năm, cho biết trong 10 năm đầu công ty làm từ những tiêu chuẩn thấp hơn để xây dựng quy trình, khoa học kỹ thuật chuẩn bị cho chuẩn organic. “Cách đây 11 năm sản phẩm của Organik Đà Lạt mới được cấp chứng chỉ. Nói lên điều này để thấy rằng sản xuất sản phẩm hữu cơ không đơn giản. Hiện nay một quy trình sản xuất hữu cơ phải mất ít nhất 3 năm chuyển đổi từ đất sản xuất nông nghiệp bình thường. Cái khó của những người làm NNHC ở VN là sản lượng ít, chủng loại không đa dạng và không thể cung cấp liên tục trong năm. Những hạn chế này làm cho sản phẩm rất khó đưa ra thị trường vì người tiêu dùng cần sản phẩm đa dạng và liên tục”, ông Hùng chia sẻ.

Còn ông Nguyễn Đại Thắng, chủ trang trại chăn nuôi heo Bảo Châu, cho biết làm ra sản phẩm hữu cơ đã khó, bán được càng khó hơn. Người tiêu dùng không phân biệt được đâu là sản phẩm thường, đâu là sản phẩm hữu cơ, cũng không nhiều người hiểu được lợi ích của sản phẩm hữu cơ so với sản phẩm thường, trong khi giá bán lại cao hơn nên rất khó tiêu thụ. “Chúng tôi vừa đóng vai nông dân sản xuất, nhà bán hàng, nhân viên tiếp thị sản phẩm. Một người làm một việc đã khó nay lại phải kiêm nhiệm cùng lúc nhiều việc nên thật sự là rất khó khăn”, ông Thắng nói.

Cần chính sách đồng bộ

Tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ KH-CN Trần Quốc Khánh nhìn nhận để thúc đẩy NNHC phát triển cần phải có chính sách đồng bộ. “Chính sách thiếu là điểm yếu của chúng ta hiện nay”, ông Khánh nói và cho rằng trước hết cần rà soát lại đất đai xem khu vực nào chưa bị ô nhiễm, có thể sản xuất được sản phẩm hữu cơ. Bên cạnh đó xây dựng chính sách hỗ trợ, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn NNHC và đặc biệt là hình thành chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ. Tương tự, Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Trần Thanh Nam cho rằng cơ chế chính sách cho phát triển NNHC đã có nhưng chưa hoàn chỉnh, cần bổ sung. “Chúng tôi sẽ sẵn sàng ngồi lại với doanh nghiệp để cùng nhau tìm cách thúc đẩy phát triển nền NNHC”, ông Nam nói.

TS Võ Minh Khải, Tổng giám đốc Công ty Viễn Phú, lưu ý chính sách cho NNHC phải ở tầm quốc gia, mang tính đột phá để chuyển dần nền sản xuất từ hóa học hiện nay sang nền sản xuất thân thiện với môi trường. Do phải mất ít nhất 3 năm chuyển đổi từ đất sản xuất nông nghiệp bình thường sang sản xuất hữu cơ, nên các chính sách về đất đai và tín dụng phải dài hơn so với các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp thông thường, lãi suất vay phải thấp hơn. Kèm theo đó là các chính sách về thuế, phí cũng phải được ưu đãi hợp lý...

Nhiều chuyên gia và doanh nghiệp bổ sung NNHC không chấp nhận sản phẩm có nguồn gốc biến đổi gien - GMO, chính vì vậy cần phải có chính sách về giống cây trồng vật nuôi phù hợp. Chính sách phát triển nghiên cứu khoa học, sản xuất các chế phẩm sinh học phục vụ chăm sóc cây trồng vật nuôi; các chính sách liên kết phát triển sản xuất với tiêu thụ, thu hoạch, bảo quản... cũng cần được tính toán cụ thể.

Việt Nam có rau hữu cơ sạch, thịt sạch, nhưng đa phần đều mang đi xuất khẩu

Các chuyên gia và doanh nghiệp nhận định rằng Việt Nam đang có nhiều thuận lợi để phát triển nền nông nghiệp hữu cơ (hay còn gọi là organic) với các sản phẩm rau, thịt sạch không dùng thuốc trừ sâu và chất tạo nạc nhưng do rào cản về cơ chế chính sách cũng như thói quen tiêu dùng nên hiện nay sản phẩm organic đa phần không được tiêu thụ nội địa mà chủ yếu để xuất khẩu.

Đây là ý kiến tại hội thảo “Nhận diện sản phẩm nông nghiệp organic Việt Nam” do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với Viện kinh tế Nông nghiệp hữu cơ (VOAEI) tổ chức ngày 12/5 tại TPHCM.

Theo VOAEI, Việt Nam hiện đang đương đầu với những thách thức lớn do tình trạng sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc kích thích tăng trưởng và hóa chất độc hại trong sản xuất nông nghiệp, chế biến thực phẩm.

Chưa kể, tình trạng ô nhiễm môi trường sống đang có những tác động xấu đến chất lượng thực phẩm, đến sức khỏe, sự an toàn, niềm tin và cuộc sống người tiêu dùng. Vì thế, hiện nay người tiêu dùng ngày càng có xu hướng tìm mua và ưu tiên sử dụng sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, chất lượng đảm bảo và có thương hiệu uy tín trên thị trường.

Trước tình thế đó, việc định hướng phát triển nền nông nghiệp sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm cho thị trường trong nước và thị trường xuất khẩu trong xu thế hội nhập thế giới là một yêu cầu tất yếu để đáp ứng hài hòa nhu cầu phát triển kinh tế, môi trường và xã hội.

Theo xu hướng đó, nông nghiệp organic được xem là một lĩnh vực mới nổi ở Việt Nam, nhưng hứa hẹn hiệu quả kinh doanh lớn hơn và cơ hội phát triển tốt hơn trong tương lai.

Trong hơn 10 năm qua, nhiều doanh nghiệp (DN) đi theo hướng nông nghiệp organic đã có nhiều sản phẩm hữu cơ được chứng nhận quốc tế từ rau củ, quả, tôm cá, gạo, trà, dầu dừa… Tuy nhiên, phần lớn các sản phẩm này xuất khẩu sang các nước Châu Âu, Châu Mỹ... chứ chưa có mặt nhiều ở thị phần nội địa. Vì sao vậy?

Dưới đây là một số lí do:

Thứ nhất: giá cao, kén khách

Giá thành các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ thường khá cao so với sản phẩm thông thường cùng loại, rất kén người mua nên vẫn chưa được người tiêu dùng trong nước biết nhiều. Chỉ đến khi vấn đề thực phẩm bẩn, chất cấm được sử dụng trong chăn nuôi, trồng trọt, chế bến, sản xuất… được báo động, sản phẩm nông nghiệp organic mới bắt đầu được người tiêu dùng tìm đến.

Ông Nguyễn Bá Hùng – Giám đốc Công ty TNHH Organik Đà Lạt cho biết, khi nguồn thực phẩm trong nước còn nhiều hạn chế về chất lượng, nhu cầu sử dụng sản phẩm rau hữu cơ (organic) ngày càng tăng cao. Phương pháp sản xuất nông nghiệp hữu cơ sẽ góp phần vào sản xuất sản phẩm rau quả không có dư lượng hóa học, đảm bảo sức khỏe người sản xuất và người tiêu dùng, hạn chế việc gây ô nhiễm môi trường.

“Lượng đơn hàng xuất khẩu rất lớn, có doanh nghiệp đặt chúng tôi 8 container ngò gai hữu cơ mỗi tuần để xuất khẩu vào Nhật Bản nhưng công ty không đủ hàng cung cấp. Doanh thu từ các sản phẩm rau chức năng đạt chuẩn organic như cà rốt baby, củ cải baby… cũng có thể đạt 500.000 – 1 triệu USD/ha”, ông Hùng thông tin.

Trong khi đó, để đáp ứng nhu cầu xuất khẩu nông sản hữu cơ sang Đức, Công ty TNHH Hưng Thịnh (Tây Ninh) đã ký kết hợp tác với một đối tác nước ngoài, có văn phòng tại An Giang. Theo đó, nông trại rộng 1.500 ha của Hưng Thịnh sẽ được đầu tư nuôi cá và tôm đạt tiêu chuẩn organic để cung cấp cho thị trường Đức.

Hay như ông Võ Minh Khải – Giám đốc Công ty Viễn Phú (Cà Mau) cho biết, sắp tới đây sẽ có thêm 7 doanh nghiệp Nhật Bản đến hợp tác với Viễn Phú để phát triển các sản phẩm gạo, tôm, cá hữu cơ để cung cấp cho thị trường Nhật. Phía Nhật sẽ hỗ trợ cây, con giống chất lượng, quy trình kỹ thuật…

Thứ hai: quy mô sản xuất quá nhỏ

Dù nhu cầu thị trường rất lớn, nhưng theo ông Trần Quốc Khánh, Thứ trưởng Bộ KHCN, diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ hiện còn khiêm tốn, chỉ mới đạt khoảng 23.000ha, chiếm 0,2% diện tích sản xuất nông nghiệp cả nước.

Thứ 3: Thiếu đơn vị kiểm nghiệm, thiếu quy hoạch và cơ chế hỗ trợ

Dù sản xuất hữu cơ đang được nhiều doanh nghiệp quan tâm đầu tư, tuy nhiên, hiện nay nước ta vẫn chưa có tổ chức nào cấp giấy chứng nhận cho sản phẩm hữu cơ. Việc chứng nhận các sản phẩm nông nghiệp hữu cơ hiện nay phải phụ thuộc hoàn toàn vào các tổ chức nước ngoài như Control Union, IMO, JAS…

Tại hội thảo, nhiều DN tham gia sản xuất nông nghiệp oganic kiến nghị Nhà nước và Chính phủ cần đồng hành hơn với DN để ngành này phát triển mạnh. Cụ thể, cần có cơ chế chính sách rõ ràng trong hỗ trợ ưu đãi khi nông dân, DN tham gia nông nghiệp oganic như: nông dân canh tác hữu cơ sẽ được hưởng lợi gì về vay vốn ngân hàng (thời gian dài hơn và lãi suất thấp hơn) so với canh tác vô cơ. Tương tự, DN tham gia nông nghiệp hữu cơ được hưởng lợi gì, ưu đãi gì khi phân phối sản phẩm, vay vốn, xúc tiến thương mại…

Mặt khác, cần có sự quy hoạch cụ thể vùng sản xuất nông nghiệp hữu cơ để tránh sự ô nhiễm chéo của vùng sản xuất vô cơ. Bên cạnh đó, phải có sự phân biệt rõ thế nào là VietGab, Golbal Gap, Organic trong sản xuất và cấp giấy chứng nhận để người tiêu dùng nhận diện.

Xây dựng cơ chế thưởng, phạt rõ ràng trong sản xuất hữu cơ và vô cơ nhằm tạo động lực cho người nông dân, DN tham gia mô hình sản xuất nông nghiệp oganic. Có như vậy, việc sản xuất nông nghiệp từ vô cơ sẽ chuyển dịch dần so mô hình nông nghiệp hữu cơ, tạo được sự cạnh tranh khi hội nhập.

Nông nghiệp sạch, an toàn là yếu tố quyết định trong xuất khẩu

KTNT - Nông nghiệp hữu cơ (organic) là lĩnh vực mới nổi ở Việt Nam nhưng hứa hẹn sẽ phát triển tốt trong tương lai.

Đó là nhận định của nhiều đại biểu tại hội thảo “Nhận diện sản phẩm nông nghiệp organic Việt Nam - xu hướng phát triển và xúc tiến liên kết sản xuất tiêu thụ” do Cục Chế biến Nông lâm Thủy Hải sản và Nghề Muối - Bộ NN&PTNT tổ chức tại Tp.HCM ngày 12/5.

Nhiều chuyên gia cho rằng, để nông nghiệp sạch, an toàn phát triển lâu dài cần phải hướng tới xuất khẩu

Việc định hướng phát triển nền nông nghiệp sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm cho thị trường trong nước và thị trường xuất khẩu trong hội nhập là yêu cầu tất yếu hiện nay. TS. Nguyễn Quốc Vọng (Đại học RMIT, Australia) đã cảnh báo rằng nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước những thách thức vô cùng lớn.

Đó là an toàn vệ sinh thực phẩm và biến đổi khí hậu. Trong tình hình người tiêu dùng đang rất lo ngại về thực phẩm không an toàn hiện nay, việc phát triển nông nghiệp hữu cơ (organic) là bước đi cần thiết và kịp thời cho nông nghiệp Việt Nam.

Việt Nam hiện đang xuất khẩu rau quả đến 40 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong 5 thị trường xuất khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam, ngoại trừ Trung Quốc thì Nhật Bản, Mỹ, Nga và Hàn Quốc đều là những thị trường lớn có yêu cầu khắt khe về an toàn vệ sinh thực phẩm (phải áp dụng Quy trình sản xuất nông nghiệp tốt GAP).

Còn ở trong nước, nhiều người tiêu dùng đã rất quan ngại về vệ sinh an toàn thực phẩm. Điều đó đòi hỏi để cung cấp một thị trường trong nước và xuất khẩu to lớn như vậy (năm 2015 xuất khẩu rau quả đạt 2,2 tỷ USD, tăng trưởng gần 50%) thì yêu cầu trước tiên phải đặt ra là nông sản Việt buộc phải đảm bảo an toàn, sạch.

Theo TS. Vọng, nông nghiệp hữu cơ cần cổ suý ở đây không phải là nông nghiệp hữu cơ thời hoang sơ mà là một nền nông nghiệp luôn tuân thủ 4 nguyên tắc chính về sức khoẻ, sinh thái, công bằng và quan tâm.

Tuy nhiên, hiện trạng sản xuất nông nghiệp hữu cơ ở Việt Nam được cho là vẫn còn khiêm tốn. Theo Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, năm 2010 cả nước có 21.000ha nông nghiệp hữu cơ. Đến năm 2012 thì diện tích tăng lên thành 23.400ha, chiếm 0,2% diện tích đất sản xuất nông nghiệp.

Trang trại hữu cơ của công ty CP Thương mại Dịch vụ Mùa ( tại Long Thành - Đồng Nai)

Hiện nay, sản phẩm hữu cơ vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của thị trường vì giá cao hơn 50 - 200% so với không hữu cơ. Vì vậy, theo Cục Trồng trọt - Bộ NN&PTNT, việc mở rộng sản xuất nông nghiệp hữu cơ còn gặp nhiều thách thức do chưa có tổ chức nào cấp giấy chứng nhận cho sản phẩm hữu cơ, chính sách hỗ trợ cho sản xuất nông nghiệp hữu cơ vẫn chưa có.

Hơn nữa, việc phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp hữu cơ ở các địa phương còn rất hạn chế, các tiêu chuẩn cơ bản cho sản xuất và chế biến hữu cơ vẫn chưa rõ ràng. Đó là chưa kể, vì có mục đích xuất khẩu nên sản phẩm organic của Việt Nam phải được quốc tế công nhận. Điều này đòi hỏi phải xây dựng tiêu chuẩn sản xuất nông nghiệp hữu cơ tốt, xây dựng các tổ chức chứng nhận độc lập và tổ chức cơ chế quản lý.

Thế nhưng, điều đáng lo lắng hiện nay mà ngành nông nghiệp sạch của Việt Nam đang phải đương đầu chính là tình trạng lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, chất kích thích tăng trưởng và hoá chất độc hại trong sản xuất nông nghiệp, chế biến thực phẩm.

Do đó, người tiêu dùng băn khoăn là làm sao để nông sản Việt được an toàn để đạt mức tăng trưởng cao khi xuất khẩu. Giới chuyên gia cho rằng, phải xây dựng Quy trình sản xuất nông nghiệp tốt cho từng ngành hàng và sau đó cần tổ chức cơ chế quản lý.

Về quy trình sản xuất nông nghiệp tốt, Việt Nam đã ban hành 4 quy trình VietGAP cho rau quả tươi, chè búp tươi, lúa gạo, cà phê và 8 quy trình chăn nuôi tốt VietGAHP cho bò sữa, bò thịt, dê sữa, dê thịt, lợn, gà, ngan/vịt và ong. Nếu áp dụng các quy trình VietGAP này một cách nghiêm chỉnh, nông sản Việt sẽ an toàn, sạch.

TS. Nguyễn Quốc Vọng cho rằng: vì nông sản là kết quả của một chuỗi sản xuất từ nông trại đến bàn ăn, gồm các khâu: gieo hạt, chăm sóc ngoài đồng, thu hoạch, sau thu hoạch, sơ chế, bảo quản, giao thông chuyên chở, phân phối đến cửa hàng, để cuối cùng đến tay người tiêu dùng. Cho nên, các nguy cơ ô nhiễm về hoá chất, sinh học và vật lý có thể xảy ra ở bất cứ khâu nào trong chuỗi. Cơ chế quản lý an toàn thực phẩm do vậy phải là cơ chế quản lý theo chuỗi sản xuất. Thực tế cho thấy, việc kiểm tra từng khâu tuy cần thiết nhưng chỉ là một công đoạn nhỏ trong một chuỗi sản xuất dài phức tạp, nên phải gom về một mối, như một dàn nhạc cần một nhạc trưởng.

Trong khi đó, việc phân bổ trách nhiệm về an toàn thực phẩm cho nhiều bộ ngành khác nhau mà không có một đầu mối quản lý sẽ tạo nên những khác biệt trong tiêu chuẩn, phương pháp đo lường. Chính các khoảng hở giữa các khâu trong chuỗi đã đưa đến tình trạng đùn đẩy trách nhiệm, không bộ ngành nào nhận lỗi về phía mình.

Nguồn: Kinh tế nông thôn

Sản phẩm hữu cơ: Sản xuất đã khó, bán còn khó hơn

Việc sản xuất ra một sản phẩm đúng nghĩa "hữu cơ" là một quá trình khó khăn, đặc biệt trong bối cảnh thời tiết nhiệt đới, sâu bệnh thường xuyên xuất hiện như ở Việt Nam. Tuy nhiên, theo các trang trại, cái khó hơn là làm sao để bán được sản phẩm này trên thị trường. 

Ngày 12-5, tại TPHCM đã diễn ra Hội thảo nhận diện sản phẩm nông nghiệp Organic Việt Nam, xu hướng phát triển và xúc tiến liên kết sản xuất tiêu thụ do Cục chế biến Nông lâm thủy sản và nghề muối, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tổ chức.

Một đại biểu dự hội thảo đang tham khảo sản phẩm hữu cơ  của hệ thống ORGANICA được giới thiệu sáng nay. Ảnh: NH

Theo ông Nguyễn Bá Hùng, Công ty TNHH liên doanh Organik Đà Lạt, Lâm Đồng, có khá nhiều thách thức trên con đường sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Đầu tiên là nhu cầu sử dụng thực phẩm hữu cơ của khách hàng và đây là một phân khúc thị trường khá đặc biệt khi đòi hỏi chất lượng, mẫu mã giá trị cao. Bên cạnh đó, nhu cầu của khách hàng đối với thực phẩm hữu cơ khá đa dạng.

Ông Nguyễn Đại Thắng đến từ Công ty cổ phần trang trại Bảo Châu cho biết, làm ra sản phẩm hữu cơ đã khó, bán được cho người tiêu dùng càng khó hơn. Ông Thắng cũng chia sẻ, những ngày đầu tổ chức chăn nuôi hữu cơ, công ty ông phải đi bán lẻ từng cái trứng, từng ký thịt. Lý do một sản phẩm tốt gặp khó khăn đầu ra, theo ông, là do người tiêu dùng vẫn chưa biết hay phân biệt thế nào là sản phẩm hữu cơ.

Trước những khó khăn về đầu ra của các công ty, ông Nguyễn Quốc Vọng, Đại học RMIT, Úc, đưa ra thông tin khá tích cực đối với tiềm năng phát triển của sản phẩm nông nghiệp hữu cơ. Theo số liệu của ông Vọng, hiện tại, nông nghiệp hưu cơ chỉ chiếm 5% trong cơ cấu thị trường sản phẩm nông nghiệp thế giới và hiện có nhiều thị trường đang có nhu cầu tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp hữu cơ.

Úc là quốc gia  đang muốn hướng đến nông nghiệp hữu cơ với 11 triệu héc ta. Sản phẩm hữu cơ nhiều nhất là thịt bò, rau, củ, quả. Từ những kinh nghiệm phát triển nông nghiệp hữu cơ ở Úc, ông Vọng đưa ra lời tư vấn cho các doanh nghiệp rằng, muốn bán được sản phẩm hữu cơ, điều đầu tiên là chiếm được sự tin tưởng của khách hàng. Tuy công ty có thể sản xuất ra sản phẩm hữu cơ nhưng vấn đề là người tiêu dùng có tin tưởng vào công ty hay không mới là quan trọng, bán sản phẩm hữu cơ là bán niềm tin cho khách hàng của mình.

Đại diện Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đưa ra những cam kết sẽ sớm hoàn thiện những quy định, chính sách để hỗ trợ các công ty sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Cụ thể, những cơ quan quản lý này sẽ đề nghị các địa phương sớm có quy hoạch cho vùng sản xuất hữu cơ, nghiên cứu ban hành các quy trình sản xuất, chế biến sản phẩm hữu cơ cho từng đối tượng sản phẩm, phù hợp với địa phương nơi sản xuất…

Để hỗ trợ cho sản xuất nông nghiệp an toàn, Chính phủ có ban hành quyết định 01/2012 /QĐ-TTg về chính sách hỗ trợ việc áp dụng các thực hành nông nghiệp tốt trong nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản bao gồm sản phẩm hữu cơ. Tuy nhiên, theo các đại biểu, lâu nay sự hỗ trợ chỉ tập trung cho sản phẩm an toàn, như sản phẩm thực hành nông nghiệp tốt (GAP). Theo các đại biểu, đây cũng  là một trong những rào cản trong việc quảng bá cho sự phát triển nông nghiệp hữu cơ hiện nay.

Nguồn: TBKTSG online

Mở rộng cửa cho thực phẩm hữu cơ vào siêu thị

Đại diện hệ thống siêu thị Saigon Co.op cho biết, sẵn sàng tiếp nhận thực phẩm hữu cơ vào kênh bán lẻ để tăng độ phủ sản phẩm chất lượng cao này.

Ông Phạm Trung Kiên – Phó tổng giám đốc Saigon Co.op cho hay, siêu thi sẽ sẽ chủ động liên kết hợp tác, ứng vốn, phối hợp cùng các nhà cung cấp tiếp thị sản phẩm hữu cơ chất lượng cao đến khách hàng trên toàn hệ thống bán lẻ của doanh nghiệp. Riêng tại mỗi siêu thị sẽ dành một khu vực nhận diện dành riêng cho các sản phẩm hữu cơ chất lượng cao. 

Theo của các chuyên gia nông nghiệp, thực phẩm hữu cơ đang trở thành một trào lưu tiêu dùng cũng như đầu tư, khởi nghiệp tại Việt Nam thời điểm này.

Ngoài những doanh nghiệp có thị phần ổn định, hiện nhiều doanh nghiệp có tiềm lực tài chính lớn như: Oganic Life, Thành Thành Công, TH True Milk… cũng bắt đầu rót vốn đầu tư, coi đó như một xu hướng của ngành nông nghiệp hiện đại.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam cũng thừa nhận, ngành nông nghiệp chưa có tiêu chuẩn hay khung pháp lý quy định sản xuất và kinh doanh thực phẩm hữu cơ, nên hạn chế thúc đẩy các doanh nghiệp, tổ chức phát triển sản phẩm.

Đối tượng tiêu dùng thực phẩm hữu cơ sẵn sàng trả thêm tiền để mua những sản phẩm thực sự sạch gắn với bảo vệ môi trường.  Ảnh chụp tại trang trại đạt chứng nhận hữu cơ USDA và EU của Hệ thống phân phối thực phẩm hữu cơ Organica (www.thucphamhuuco.vn) . Ảnh minh họa: N.Thiên

Theo bà Phạm Phương Thảo, chủ chuỗi cửa hàng Oganica, đang có tình trạng người làm hữu cơ không biết bán đi đâu, trong khi trên thị trường lại hiếm hàng. Nhà nước cần xây dựng khung pháp lý cụ thể về thực phẩm hữu cơ, để vừa khuyến khích sản xuất cũng như bảo vệ các đơn vị kinh doanh. Hiện tại, cả nước chỉ có khoảng 10 đơn vị được cấp chứng nhận hữu cơ từ các tổ chức uy tín trên thế giới, nên chủng loại sản phẩm rất khiêm tốn. Trong khi đó, nhiều người nói sản xuất hữu cơ nhưng lại không có gì đảm bảo nên các công ty không dám bán hàng.

Sản phẩm hữu cơ được xem là những sản phẩm có tính năng ưu việt, an toàn như: không có thuốc trừ sâu, tươi ngon hơn, có lợi cho sức khỏe, không biến đổi gen,… Quá trình sản xuất sản phẩm này hiện gặp nhiều khó khăn, chi phí đầu tư cao, tiêu chuẩn chất lượng cũng chưa phân định rõ ràng nên chưa thu hút nông dân chuyển từ sản xuất truyền thống sang lĩnh vực này.

Tại hội thảo “Nhận diện sản phẩm organic Việt Nam – phát triển và xúc tiến liên kết tiêu thụ” tổ chức ngày 12/5 tại TP HCM, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực nông nghiệp cho rằng, để thu hút đầu tư phát triển sản phẩm hữu cơ, ngành nông nghiệp cần có chính sách ưu đãi, như tạo quỹ đất, đào tạo kỹ thuật, giảm thuế, hỗ trợ kênh phân phối…

Nguồn: ZIng